Lithium-ion accu's zitten in vrijwel alles wat oplaadbaar is. Ze zijn licht, krachtig en gaan honderden keren mee – maar ze hebben ook eigenschappen die veel misverstanden veroorzaken.
Ionen die heen en weer schuiven
Een accu bestaat uit twee kanten met daartussen een vloeistof die geladen deeltjes doorlaat. Bij het ontladen bewegen lithium-ionen van de ene kant naar de andere; bij het laden duw je ze weer terug.
Belangrijk detail: er wordt niets “gevuld” zoals bij een emmer water. Er verschuift materiaal binnen een gesloten systeem. Elke keer dat dat gebeurt, gaat er een minuscuul beetje kwaliteit verloren – en dat is de reden dat accu's verouderen.
Wat een “laadcyclus” is
Een veelgehoorde mythe is dat elke keer aansluiten een cyclus kost. Dat klopt niet: een cyclus is een volledige lading, opgeteld. Laad je vier keer van 75% naar 100%, dan is dat samen één cyclus.
Vaker even bijladen is dus niet schadelijk. Sterker nog: accu's gaan doorgaans juist langer mee als je ze in de middenzone houdt in plaats van ze steeds helemaal leeg en weer helemaal vol te maken.
De mythes ontkracht
- “Je moet hem eerst helemaal leeg laten lopen.” Dat gold voor oude nikkel-accu's, die last hadden van een geheugeneffect. Lithium-ion heeft dat niet – diep ontladen is zelfs schadelijk
- “De eerste keer 12 uur opladen.” Ook een overblijfsel uit het nikkel-tijdperk. Niet nodig
- “'s Nachts laden ruïneert je accu.” Moderne apparaten stoppen bij 100% en laden pas weer bij als het nodig is. Slim laden, waarbij het toestel rond 80% pauzeert tot vlak voor je wekker, is nog vriendelijker
- “Een sterkere lader beschadigt je apparaat.” Nee – het apparaat bepaalt zelf hoeveel het afneemt
De echte vijand: warmte
Als één factor accu's sloopt, is het hitte. Chemische processen versnellen bij hogere temperaturen, en dat geldt ook voor de processen die een accu doen verouderen.
Praktisch betekent dat:
- Laat je telefoon niet in de zon of achter de voorruit van een auto liggen
- Haal een dik hoesje eraf bij snelladen
- Game of navigeer liever niet terwijl je snellaadt – dan komt warmte van twee kanten
Ook extreme kou is ongunstig, al is dat meestal tijdelijk: bij lage temperaturen zakt het bereik, maar herstelt het zich weer bij kamertemperatuur.
Waarom de laatste 20% langzamer gaat
Als een accu bijna vol is, moet het laden voorzichtiger om overbelasting te voorkomen. Daarom gaat de eerste helft razendsnel en duurt de laatste twintig procent relatief lang. Dat is geen storing maar bescherming.
Voor lange opslag
Berg je een apparaat maanden weg, dan is ongeveer half vol beter dan helemaal vol of helemaal leeg. Een volledig lege accu die lang blijft liggen, kan zo diep ontladen dat hij niet meer te redden is.
En als het toch misgaat
Een opgezwollen accu is een serieus signaal: stop met gebruiken en laat het apparaat door een professional beoordelen. Lithium-accu's horen bij het klein chemisch afval of het inleverpunt voor elektronica – nooit bij het restafval, vanwege het brandgevaar in vuilniswagens.